close
تبلیغات در اینترنت

دریافت کد حدیث تصادفی

ابزار وبلاگ

نوم و یقظه

طب سنتی ایرانی
دستیاران تخصصی دانشکده طب سنتی مشهد
قالب وبلاگ
ساعت

درباره وبلاگ

طب سنتی ایران طب سنتی ایران، یک مکتب طبی کامل و پویا است که جهان را به عنوان نظام احسن و آفریده خالق علیم و حکیم می نگرد و پزشک را از بابت تسلط و احاطه او به علوم مختلف و درک صحیح او از جهان هستی حکیم نامیده است.ریشه های مکتب طب سنتی ایران به بیش از 3000 سال قبل می رسد، طبق نقل سیریل الگود مورخ پزشکی * قبل از طب یونانی وجود داشته است و ایرانیان اصول آن چیزی را که طب یونانی نامیده شده، به یونانیان تعلیم دادند و در ایران قدیم وضعیت طب پیشرفته تر از آشور بود* ستارگان طب سنتی ایران مانند ابن سینا، رازی، علی بن عباس اهوازی، ابن ابی الصادق نیشابوری، سید اسماعیل جرجانی و عماد الدین محمود شیرازی حدود هشت قرن هدایت دانشگاه های طب در غرب و شرق را بر عهده داشتند.دکتر نرمن هاوارد جونز در مجله سازمان بهداشت جهانی در سال 1972 می نویسد:
ورود کاربران

ورود به سایت

نام کاربری:
رمز عبور :
رمز عبور را فراموش کردم ؟
موضوعات وبلاگ
طب سنتی -
داروهای گیاهی -
کامپیوتر -
فرهنگی -
ورزشی -
متفرقه -
اخبار -
آمار سایت
افراد آنلاین : 2 نفر
بازدیدهای امروز : 50 نفر
بازدیدهای دیروز : 7 نفر
كل بازدیدها : 69,279 نفر
بازدید این ماه : 133 نفر
بازدید ماه قبل : 281 نفر
نظرات : 73
كل مطالب : 159 عدد
تعداد اعضا : 97 نفر
امروز : جمعه 25 آبان 1397
جستجوی مطالب

Google
tebesonati91.rozblog.com

»»»»»» نوم و یقظه

یقظه و بیداری در مقابل غفلت و بی­توجهی قرار دارد و از جمله مفاهیم خاص دینی و عرفانی است که در مراتب و مقامات سلوک از آن یاد می­شود. در فرهنگ مصطلحات عرفا اصطلاح یقظه اینگونه تعریف شده است:

«بیداری است از خواب غفلت و موجب آن واعظ الله و معرفت و تجلی انوار الهی است در قلوب که به واسطۀ اجابت دعوت هادیان الی طریق الحق و خدمت اولیاءالله حاصل می­شود.» (سجادی، 429:1339) در واقع یقظه نقطۀ شروع تربیت معنوی است که با جذبه و عنایت الهی رخ می­دهد «بیداری، جذب و کششی از سوی حق تعالی است.» (شجاعی، 53:1388) و انسان غافل را به کمند عنایت حق از خواب مجازی به حقیقت ماورایی سوق می­دهد و به برکت این بیداری از حیات طیبه برخوردار می­سازد.

 

یقظه آمد نوم حیوانی نماند

 

انعکاس حس خود از لوح خواند

                                                               (مثنوی 4، 1524:1374)

«جذبۀ آسمانی تاریکی­ها را به روشنایی و کدورت­ها را به صفا بدل می­کند، روح را آرامش می­بخشد، حتی به جایی می­رسد که خوف و اندیشه مرگ و شهادت را از دل می­برد.» (همایی،635:1376)

یقظه ندایی الهی است که از پس حجاب­های نفسانی و تعلقات مادی به گوش جان می­نشیند و اگر زنگار ظلمت دل صیقل داده شود او را به مرتبۀ آینگی و کمال
می­رساند. ندای حق همیشه تکرار می­شود تا انسان مجذوب را به سوی خویش فراخواند. «محبت وعشق کمند جاذبه­ای است که مشیت حق سالک را بدان وسیله در طلب می­آورد. عاشق را جذبۀ معشوق به عشق و طلب می­کشاند و تا این جذبه در کار نباشد محبت در قلب سالک تایب راه پیدا نمی­کند.» (زرین کوب ،280:1384)

      

پس یقین گشتش که جذبه زان سری است

 

کارحق هرلحظه نادرآوری است

                                                                   (مثنوی6 :ب3357)

 

عنایت حق موجب ارادت بنده شده، او را به خویشتن خویش و گام نهادن در وادی معرفت سوق می­دهد. معرفتی که در پی این بیداری حاصل می­شود به گفتۀ صاحب مرصادالعباد، سالک صادق را از اسفل سافلین به اعلی علیین می­رساند (رازی، 311:1387).

 

نظری کردی روزی به من سوخته دل

 

هرچه من یافته­ام جمله از آن یافته­ام

                                                                           (همان:127)

اگر خداوند نخواهد و عنایت او شامل حال انسان نشود هرگز از خواب غفلت بیدار نخواهد شد. پس بنده به نعمت بیداری هرچه غیر او را نفی می­کند و به یقین هوشیارانه دست می­یابد.

«این جذبه قدرت حق تعالی مربنده را چنین باشد اول ایشان را احوال باطن کشف گردد و از نفوس و اموال ساقط گردند یعنی مرید تا همة مرادها از خویش ساقط نکند ارادت وی به حق تعالی درست نگردد.» (رجایی،477:1386)

جذبۀ الهی پایان بخش غفلت­های دنیوی و آغازگر سلوک عارفانه در راه وصول به حقیقت است. پاک شدن از گناهان و بازگشت به حقیقت مطلق نیازمند طی طریق و تحمل سختی­های بسیار است.

«این سلوک روحانی که عارف در بازگشت به مبدأ خویش دارد برای روح او صعودی دشوار و پرمخاطره است اما یقظه و توبه که همچون آمادگی این سلوک و مقدمۀ سیر است در قیاس با دشواری­هایی که از تبتل تا فنا در راه سالک طالب پیش می­آید بازیچه­ای بیش نیست.» (زرین کوب،279:1384)

 

اصل خودجذب است لیک ای خواجه تاش

 

کار کن موقوف آن جذبه مباش

          (مثنوی6 :ب1477)

یقظه انقلابی درون انسان ایجاد می­کند که گاه بر اثر یک جملة کوتاه از مرشدی وارسته، شنیدن آیه­ای از قرآن، وقوع حادثه­ای غیرواقعی و یا تفکر و اندیشۀ عمیق حاصل می­شود. چه بسا گنهکارانی که در اثر یکی از عوامل و جذبه­های بیدارکننده دست ازگناه کشیده، در تهذیب نفس توفیق یافته­اند و در طریق سالکین قرار گرفته­اند. از جمله این افراد می­توان به فضیل عیاض، ابراهیم ادهم و بشرحافی اشاره کرد که در اثر جذبۀ الهی و ندای درونی از خواب غفلت بیدار شده به مراتب والای عرفانی دست یافتند.

 

شد فضیل از رهزنی ره بین راه

 

چون به لحظة لطف شدملحوظ شاه

  (مثنوی ،2519:2)

در بحث تقدم توبه یا یقظه، بیشتر علما یقظه را آغازین مرحلۀ سلوک می­دانند و از آن به عنوان ضرورتی پیش از توبه و مقدمۀ بازگشت ازگناه یاد می­کنند. «یقظه و انتباه به معنی بیدار شدن و به خودآمدن و متنبه گشتن، اولین قدم و یا اولین مسأله در سلوک الی الله است و به طور دقیق یقظه و انتباه در سفر الی الحق اساس امر است (شجاعی، 23:1388). در شرح منازل السایرین خواجه عبدالله انصاری، توبه باب دوم از قسم اول یعنی بدایات است و باب اول یقظه یعنی بیداری است (کاشانی،21:1315). برخی دیگر چون هجویری اول مقام سالکان طریق حق را توبه برمی­شمرند (هجویری، 429:1387). قشیری نیز در تقدم توبه با هجویری هم عقیده است «وتوبه اول منزلی است از منزل­های این راه و اول مقامی است از مقام­های جویندگان» (قشیری،136:1385).

به هر روی یقظه لازمۀ بازگشت از گناه و گام نهادن در سلوک الی الله است، حالی که در ابتدای توبه به سالک دست می­دهد و او را برای تولدی دوباره آماده می­سازد.

«توبه بیداری دل از خواب غفلت و دیدن عیب حالی و چون بنده تفکر کند اندر سوء احوال و قبح افعال خود و از آن خلاص جوید حق تعالی اسباب توبه بر وی سهل گرداند.» (هجویری،431:1387)

یقظه و انتباه موجد دگرگونی­های اساسی در وجود انسان است، آثار این دگرگونی­ها براساس تنوع استعداد و معرفت و ایمان انسان­ها متفاوت است که به چند نمونه آن اشاره
می­شود:

1- خویشتن­شناسی و توجه خاص به نعمت­های الهی:

توجه به نفس و تأمل در نعمت­های بیکران الهی، نگاه انسان را نسبت به هستی دگرگون می­سازد. این معرفت و نگاه نو، زمانی دست می­دهد که از خواب غفلت برخیزد و به مجموعۀ عظیم هستی به چشم اعتبار بنگرد و بداند که تمامی نعمت­ها در عالم و در وجود انسان با این هدف نهاده شده که انسان با دستیابی به گنج معرفت به سوی کمال مطلوب رهنمون گردد. حضرت علی (ع) می­فرماید: «فاستصبحوا بنور یقظه فی الابصار والاسماع والافئده» آنان چراغ هدایت را با نور بیداری در دیده­ها و گوش­ها و دل­ها برافروختند (نهج البلاغه،322:1385).

2- تعظیم حق و تصدیق وعید الهی:

«با حصول یقظه سالک به عظمت حق بیشتر پی ­می­برد و در یقظۀ ابتدایی، تجلی مقام ربوبی با صفات جلال برای تربیت و تطهیر سالک پیش می­آید.» (شجاعی،50:1388)

سالک بیدار می­داند که در روز رستاخیز باید در محضر حق پاسخگوی اعمال خویش باشد و با تمام وجود وعید الهی را تصدیق می­کند و از آن خوف دارد.

3- ترک گناه و وصول به کمال:

بیداری و خودشناسی موجب ترک گناه و دوری از آن می­شود. انسان در این مرحله با شناخت نفس خود را از خیال­های باطل و آلودگی­ها برحذر می­دارد و از گناه که مانع از رسیدن او به کمال است اجتناب می­کند.

 

چون به حق بیدار نبودجان ما

 

هست بیداری چودربندان ما

          (مثنوی،410:1)

4- غنیمت دانستن وقت:

خواجه عبدالله انصاری در منازل السایرین یکی از آثار انتباه و بیداری را غنیمت شمردن زمان می­داند. اینکه انسان نسبت به گذشت زمان آگاه باشد و هوشیارانه ایام به لغو گذرانیده را جبران کند.     

با توجه به اهمیت بحث یقظه و بیداری در عرفان و دین، بر آن شدیم تا به بررسی این مقوله در دو نمونه از بهترین داستان­های منظوم بپردازیم. داستان پیرچنگی از داستان­های دفتر اول مثنوی است که مولوی در آن با کمک شگردهای زبانی و ادبی به بیان مهمترین مباحث عرفانی می­پردازد. ناامیدی پیر چنگی از خلق و توجه کامل او به خداوند، پاسخ به ندای الهی در پی بیداری و رسیدن به مقام توبه و فنا از جمله مسائلی است که نویسنده را به تأمل در این داستان برانگیخت. همچنین داستان شیخ صنعان از سروده­های عطار نیشابوری در منطق­الطیر، به لحاظ ساختار داستانی و زبانی قابلیت بررسی از این دیدگاه را داراست. جذبه، سیر و سلوک معنوی­، رمزگرایی، نگاه نمادین به عشق، توبه و پذیرش عذر تقصیر، اعتقاد به حکم الهی و قسمت ازلی، تحول بنیادین دختر ترسا و اعجاز عشق، الهام غیبی و... از جمله عناصر عرفانی این داستان است که نوشتار حاضر به بررسی آن خواهد پرداخت. هر دو داستان دربردارندۀ حوادث، شخصیت­ها و پیام­های مشترک تعلیمی و عرفانی است که در این مقاله سعی شده با محوریت یقظه و بیداری، تمام جوانب آن واکاوی گردد.

 

خلاصة داستان پیرچنگی

چنگ نوازی که در جوانی، آوای چنگ او دل هزاران مشتاق را به وجد می­آورد، هنگام پیری کنج عزلت می­گیرد چرا که دیگر کسی حاضر به شنیدن صدای چنگ او و دادن مزد نیست. پیرچنگی فارغ از همه جا و همه کس به گورستان می­رود و خطاب به خداوند می­گوید: پس از یک عمر رامشگری اکنون فقط برای تو چنگ می­نوازم و از تو ابریشم بها می­خواهم. و آن قدر چنگ می­زند تا به خواب می­رود. در همان هنگام عمرـ خلیفه مسلمانان ـ در عالم خواب از هاتفی غیبی می­شنود که از او می­خواهد به گورستان برود و هفتصد دینار از بیت­المال را به پیری که آنجا خفته بدهد. عمر به گورستان می­رود و در کمال ناباوری پیری رامشگر را می­یابد و پول را به او می­دهد. پیرچنگی پس از این بخشش الهی از خواب غفلت بیدار می­شود و توبه می­کند و به مرتبۀ فنا می­رسد.

خلاصة داستان شیخ صنعان

شیخ صنعان، پیری است که پس از پنجاه سال عبادت و داشتن چهارصد مرید شبی در خواب می­بیند بتی را در دیار روم سجده می­کند. او برای درک تعبیر خواب  با مریدان به سوی روم می­رود و از قضا با دیدن دختری ترسا به او دل می­بندد و شروط او را (سجده بر بت، سوزاندن قرآن، نوشیدن خمر، بستن زنار، ترک ایمان) برای ازدواج می­پذیرد و به عنوان کابین یک سال خوک­چرانی می­کند.

مریدان با دیدن رسوایی شیخ او را ترک می­گویند و تنها یکی از مریدان با اخلاص او، دیگر شاگردان را به دلیل ترک شیخ ملامت می­کند و همراه یاران چهل شب معتکف می­نشینند و برای بخشایش شیخ دعا می­کنند. در شب چهلم پیامبر(ص) را در خواب می­بیند که شفاعت شیخ را می­کند. حجاب گمراهی از برابر شیخ کنار می­رود و نور معرفت جایگزین آن می­شود. دختر ترسا نیز در اثر خوابی که می­بیند مسلمان می­شود و پس از پاک شدن از گناه جان به جان آفرین تسلیم می­کند.

 

شخصیت­ها در داستان پیرچنگی: عمر، پیرچنگی

پیرچنگی: پیرچنگی که شخصیت اصلی داستان به شمار می­آید با توکل به خدا راهی گورستان می­شود تا تنها از او یاری طلبد و قدم در سلوک خالصانه­ای نهد. او نقش سالکی را دارد که جذبۀ الهی او را به مرتبۀ یقظه و توبه می­رساند و با هدایت مرادی چون عمر از هستی مجازی خود فانی شده به مقام استغراق و وصول الی الله می­رسد.

عمر: عمردر جایگاه مرشدی است که علاوه بر نقش هدایتگر، هنگامی که پیرچنگی را مشمول عنایت الهی می­یابد متنبه می­شود که صورت ظاهر نشانه صحت باطن نیست و امکان تقرب برای هر بنده­ای وجود دارد.

«عمر در اینجا برای پیر چنگی نقش طبیب الهی و فرستادۀ غیبی را دارد. او را از بیماری خودنگری که همان توجه به گناه گذشته هم نشانی از آن است می­رهاند از گریه هم که نشانه­ای از همین خودنگری و تعبیری از هشیاری مذموم است باز می­دارد.» (زرین کوب،428:1378)

شخصیت­ها در داستان شیخ صنعان: شیخ صنعان، دختر ترسا، مرید پاکباز

شیخ صنعان: پیری که پنجاه سال در حرم امن الهی چهارصد مرید صاحب کمال تربیت کرده است در معرض آزمون پرمخاطره عشق قرار می­گیرد تا میزان خلوص و ایمان او با محک عشق و ملامت سنجیده شده و غبار شهرت و خوشنامی از میان برداشته شود. حافظ اینگونه شیخ صنعان را می­ستاید:

 

گر مرید راه عشقی فکر بدنامی مکن

 

شیخ صنعان خرقه رهن خانه خمارداشت

وقت آن شیرین قلندر خوش که در اطوار سیر

 

ذکر تسبیح ملک در حلقه زنار داشت

    (حافظ، 1374 :61)

دختر ترسا: احوال دختر ترسا به شکل نمادین و رمزگونه، سرگذشت روح پاک الهی است که گرفتار تعلقات دنیوی می­شود اما جذبۀ غیبی او را می­رباید و به جایگاه علوی می­برد.

 

قطره­ای بود او در این بحر مجاز

 

سوی دریای حقیقت رفت باز

(همان:169)

مرید پاکباز: مریدی مخلص که همراه شیخ به روم نمی­رود و با شنیدن خبر گمراهی او یاران را به سبب ترک شیخ ملامت می­کند و با چله­نشینی و دعا موجبات رهایی او را از دام بلا فراهم می­سازد.




درباره : طب سنتی ,داروهای گیاهی ,

امتیاز : | نظر شما :

مطالب مرتبط
سلام مجدد
نکاتی در مورد «به»
کوتاه درباره دیابت در طب سنتی ایران
هشدار درباره «حجامت و فصد» خودسرانه
حجامت و باد کش در مصر
انتشار گزارش تفصیلی و مستند عملکرد حوزه‌ی طب سنتی ایرانی- اسلامی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
پیرو اظهارات تامل‌برانگیز معاون وزیر بهداشت بررسی شد
75 درصد بیماری‌ها را می‌توان با طب سنتی پیشگیری کرد
اضافه شدن دو واحد درسی «طب سنتی» در تمام رشته‌های علوم پزشکی
ایجاد رشته دستیاری طب سنتی ایرانی تصویب شد
برچسب ها : یقظه و نوم , خواب و بیداری , طب سنتی ,


نوشته شده در دوشنبه 29 مهر 1392 توسط مدیر وبلاگ| بازدید : 173 |

نظرات وبلاگ
نام شما :
آدرس وب سایت :
پست الکترونیک :
ایمیل * (برای عموم نمایش داده نخواهد شد)
پیام شما :
شکلک ها :
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
:
نظر خصوصی
کد امنیتی :
:
عناوين آخرين مطالب ارسالي
سلام مجدد
نکاتی در مورد «به»
کوتاه درباره دیابت در طب سنتی ایران
هشدار درباره «حجامت و فصد» خودسرانه
حجامت و باد کش در مصر
آغاز کار با تیراندازان؛
انتشار گزارش تفصیلی و مستند عملکرد حوزه‌ی طب سنتی ایرانی- اسلامی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
یک داروی جدید برای درمان هپاتیت C
پیرو اظهارات تامل‌برانگیز معاون وزیر بهداشت بررسی شد
75 درصد بیماری‌ها را می‌توان با طب سنتی پیشگیری کرد
اضافه شدن دو واحد درسی «طب سنتی» در تمام رشته‌های علوم پزشکی
ایجاد رشته دستیاری طب سنتی ایرانی تصویب شد
دلایل بوی بد دهان را بشناسید-توصیه‌هایی برای پیشگیری و درمان
وزارت بهداشت تیشه به ریشه طب سنتی زده است؟ لزوم برگزاری جلسات مشترک با متخصصان
ارائه مشاوره و کلاس‌های آموزشی در سلامتکده‌های طب سنتی
راهکار رفع عطسه بهاره از دیدگاه طب سنتی
امکان جذب دانشجو در رشته طب چینی در مشهد
سکنجبین عنصلی (ساده)
درمان افسردگی از منظر طب سنتی
امتحان طب سنتی در مرداد ماه 95

.: Weblog Themes By Music-Day.Info :.

::

تقویم
عضویت در خبرنامه

برای اطلاع از آپیدت شدن وبلاگ در خبرنامه وبلاگ عضو شوید تا جدیدترین مطالب به ایمیل شما ارسال شود
عضویت سریع


قوانین سایت

کد امنیتی :
نظر سنجی
میزان رضایت شما از این وبلاگ؟
امکانات وب

تمام حقوق اين وبلاگ و مطالب آن متعلق به طب سنتی ایرانی مي باشد.

جدید ترین موزیک های روز



طراح قالب

موزیک روز

جدیدترین مطالب روز دنیا